Η Χρυσόσκονη

Είναι μέρες τώρα, που ψάχνομαι.

Είναι μέρες που η αδέκαστη λογική

διατάζει τα αδύνατα φτυάρια της μνήμης 

πιο βαθιά να σκάψουν μέσα μου.

Ανασκαλεύω τα συρτάρια της μνήμης μου,

μήπως ανακαλύψω κάπου τη χρυσόσκονη

να πασπαλίσω μ΄ αυτή τις σκουριασμένες ιδέες,

όπως άλλοι το κάνουν, σαν μόδα.

Σκάβω, τσαπίζω βαθιά και ματώνω.

Ξεδιαλέγω και ύστερα πάλι απορρίπτω.

Όσο κι αν προσπαθώ πουθενά

δεν την βρίσκω.

Τέλειωσε πια η χρυσόσκονη. …….

 Γυμνές οι ιδέες φωτίζονται καλύτερα.

                                    Θεσσαλονίκη 09/04/2005  

                              Η Μπουκαδούρα.

Πάνω απ΄ τα βράχια τα στεγνά, τότε που ήμασταν παιδιά,

κορμιά ηλιοκαμένα,

μετρούσαμε τα κύματα, τα κύματα  που δίνανε αμέτρητα φιλιά, φιλιά εις τη στεριά.

Και όταν μεγαλώσαμε και μάθαμε το χάρτη,

τότε επαληθεύτηκε, πώς ήτανε αλήθεια,

πώς τα φιλιά ερχότανε κάτω απ’ τα νησιά.

Νησιωτοπούλες τα’  στελναν  σε μας αληθινά.

Με το νοτιά τα στέλνανε ανώνυμα, κρυφά.

Με το βοριά  απαντούσαμε, εμείς εις τα τυφλά.

Φύσα, νοτιά μου, φύσαγε, νοτιά απ’ το Αιγαίο,

γιατί η δική σου η πνοή με κάνει πάλι νέο.

                                              Ιούλιος 2002.

Η παλιά Φωτογραφία.              

  

Κρατώ ακόμα εκείνη την παλιά φωτογραφία,

(όχι ανέξοδο λάφυρο της ψυχής μου),

εκείνη στην οποία ανέμελα γελούσες.

Ήτανε τότε, θυμάσαι, που εσύ ακόμα δεν πονούσες.

Βλέπω το αυθόρμητο γέλιο της απέραντης χαράς σου,

(δώρο της νιότης, της ξενοιασιάς και του έρωτα),

που στιγμιαία τυπώθηκε, αναλλοίωτο,

αιώνια ζωή και κίνηση, ¨ακίνητη¨, να δώσει στο άψυχο χαρτί.

Η ευτυχία, ανυποψίαστη, φώλιαζε στον κόρφο σου,

(αμφίβολες προσμονές και φρούδες ελπίδες),

προδομένη απ’ το γρήγορο ρυθμό της καρδιάς,

απ’ τον αυθορμητισμό της άγουρης ηλικίας.

Πασχίζω να φανταστώ την τωρινή μορφή σου

Όπως και του φόντου τις αλλαγές,

(του κόσμου εκείνου, του αλλοτινού),

που παγωμένος, πλαισιώνει ακόμα, ίδιος πάντα,

εκείνη την παλιά φωτογραφία.

     

Θεσσαλονίκη  08-10-04

Η Ελλαδα ποτέ δεν πεθαίνει.

                                 

                Η οικονομική κρίση στην οποία μας οδήγησε η αλόγιστη συμπεριφορά όλων μας και κυρίως η ανικανότητα των πολιτικών μας, έφερε τη φτώχεια και την εθνική κατάθλιψη. Έχουν δίκιο να μας κατακρίνουν και να μας «τιμωρούν» οι εταίροι μας στην Ευρώπη και όλοι «οι φίλοι μας» ανά την υφήλιο. Μας κατηγορούν οι  πολιτικοί των άλλων χωρών, οι τράπεζες και οι οικονομικοί κύκλοι που εξυπηρετούν παγκόσμια οικονομικά συμφέροντα. Κοντά σε αυτούς μας κατηγορεί και η παγκόσμια κοινή γνώμη όπως και εκείνοι που μας δανείζουν.

                Ευτυχώς κάποιοι, λίγοι επιστήμονες, μελετούν και μαθαίνουν την μακραίωνη  Ιστορία της πατρίδας μας, μένουν έκθαμβοι από αυτήν και πάνω στον ενθουσιασμό τους, κάπου- κάπου, κοινοποιούν τα συμπεράσματα των μελετών τους.  Όλοι αυτοί ισχυρίζονται, πως γενικά η συμβολή της Ελλάδας στον παγκόσμιο Πολιτισμό και στην πρόοδο της ανθρωπότητας είναι ανυπολόγιστη και αναντικατάστατη. Τότε, εμείς οι νεοέλληνες νιώθουμε υπερήφανοι, ξεπερνάμε τη μελαγχολία μας και στηριζόμενοι, δυστυχώς, στα κατορθώματα των προγόνων μας,  συνεχίζουμε τη ζωή μας στο ίδιο λανθασμένο μοτίβο, αμετανόητοι. Αυτό το τελευταίο το γνωρίζουμε όλοι. Δεν θα ήθελα εδώ να επεκταθώ περισσότερο στην εθνική τύφλα που από ανέκαθεν μας δέρνει, ούτε και στα αιώνια μειονεκτήματα της φυλής μας, που όχι μόνο μια φορά, αλλά πολλές φορές, μας έχουν οδηγήσει στο χείλος του γκρεμού. Σκοπός μου είναι να καταστήσω γνωστά σε περισσότερους Έλληνες,  όσα έγραψε για τη συμβολή της Πατρίδα μας στο παγκόσμιο γίγνεσθαι ο λογοτέχνης και ερευνητής Αμερικανός Robert Naiemy και τα οποία δημοσιεύονται στην εφημερίδα «Φωνή». Ο τίτλος του άρθρου του είναι: «ΔΙΑΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ,  ΑΝ ΤΟΛΜΑΤΕ», και στο οποίο γράψει:

                Γκρεμίστε όλη την Ελλάδα σε βάθος 100 μέτρων. Αδειάστε όλα τα μουσεία σας ανά τον κόσμο. Γκρεμίστε κάθε Ελληνικό από όλο τον πλανήτη. Έπειτα σβήστε την Ελληνική γλώσσα από παντού: Από την Ιατρική της χώρας σας, από τη φαρμακευτική. Από τα ανώτερα μαθηματικά (γεωμετρία, άλγεβρα). Από τη Φυσική και από τη χημεία. Από την Αστρονομία, από την αστροφυσική. Από την πολιτική της χώρας σας. Από την καθημερινότητά σας.

                Διαγράψτε και τα απλά μαθηματικά, διαγράψτε κάθε σχήμα. Κάντε το τρίγωνο-οκτάγωνο, την ευθεία καμπύλη. Σβήστε τη γεωμετρία από τα κτίρια σας, από τους δρόμους σας, τα παιχνίδια σας, τα αμάξια σας, σβήστε την ονομασία κάθε ασθένειας και κάθε φαρμάκου, διαγράψτε τη Δημοκρατία και την Πολιτική, διαγράψτε τη βαρύτητα και φέρτε το πάνω κάτω. Αλλάξτε τους δορυφόρους σας ώστε να έχουν τετράγωνη τροχιά, αλλάξτε όλα τα βιβλία σας (γιατί παντού θα υπάρχει έστω μια λέξη Ελληνική), σβήστε από την καθημερινότητά σας κάθε Ελληνική λέξη, αλλάξτε τα ευαγγέλια, αλλάξτε το όνομα του Χριστού, (κι’ αυτό βγαίνει από τα Ελληνικά και σημαίνει αυτός που έχει το χρίσμα), αλλάξτε και το σχήμα κάθε ναού (ώστε να χάσει την Ελληνική γεωμετρία), σβήστε τον Μέγα Αλέξανδρο, σβήστε τους Μυθικούς και Ιστορικούς ήρωες, αλλάξτε την παιδεία σας, αλλάξτε το όνομα της Ιστορίας, αλλάξτε τα ονόματα στα πανεπιστήμιά σας, αλλάξτε τον τρόπο γραφής σας, χρησιμοποιείστε τον αραβικό, διαγράψτε τη φιλοσοφία, διαγράψτε, διαγράψτε, διαγράψτε.  Θα πείτε…,« δεν γίνεται».

                Σωστά δεν γίνεται, γιατί μετά δεν θα μπορείτε να στεριώσετε ούτε πρόταση!

Δεν γίνεται να σβήσει η ΕΛΛΑΔΑ, ο ΕΛΛΗΝΑΣ, η προσφορά του πάνω σε αυτόν τον πλανήτη.

Η Πρόκληση πάντως ισχύει.

                Αυτά γράφει για την Ελλάδα και τους Έλληνες ο Αμερικανός συγγραφέας και δεν πιστεύω να αμφισβητούνται από κανέναν. Αν τολμήσει ποτέ η παγκόσμια κοινότητα να αλλάξει, έστω ελάχιστα από  τα παραπάνω, θα προκύψει μια παγκόσμια Βαβέλ, μια παγκόσμια σύγχυση και οπισθοδρόμηση σε όλους τους τομείς των Επιστημών και του Πολιτισμού. Το δυσάρεστο για μας τους σύγχρονους Έλληνες είναι ότι αυτή η αναγνωρισμένη τεράστια συμβολή της Πατρίδας μας στηρίζεται κυρίως στα επιτεύγματα των αρχαίων Ελλήνων, που δεν άφησαν τίποτε απολύτως ανεξιχνίαστο. Τα σπούδασαν και έδωσαν απαντήσεις και λύσεις για όλα. Και όλες οι γνώσεις τους και τα επιτεύγματά τους, έχουν διαποτίσει όλες τις εκδηλώσεις του Πολιτισμού και των Επιστημών όλων των λαών ανά τους αιώνες. Εκεί τις ανευρίσκουν οι μελετητές του κόσμου και μένουν εκστατικοί. Αυτό το γεγονός φέρνει σε εκνευρισμό και αμηχανία πολλούς διανοούμενους του κόσμου που δυσανασχετούν, γιατί δεν βρίσκουν να προσθέσουν κάτι δικό τους, κάτι που δεν το έχουν πει οι Έλληνες. Αυτό έκανε και τον Γκαίτε να αναφωνήσει εξορισμένος: «Καταραμένε Έλληνα ανακάλυψες τα πάντα, φιλοσοφία, γεωμετρία, φυσική, αστρονομία…, δεν άφησες τίποτε για εμάς».

                Τέτοια μεγάλα λόγια λένε οι ξένοι διανοούμενοι για μας και εμείς, αντί να συνεχίσουμε το έργο των προγόνων μας και να τους ξεπεράσουμε, αδικήσαμε τους εαυτούς μας και οδηγήσαμε την Πατρίδα μας σε ανίσχυρο συντελεστή της εξέλιξης των παγκόσμιων πραγμάτων. Δικαιολογούμαστε πως μας αδίκησε η Ιστορία. Λησμονούμε όμως, ή δεν παραδεχόμαστε, πως την Ιστορία τη γράψαμε εμείς και δυστυχώς με τα δικά μας λάθη (σε κάθε κρίσιμη ιστορική στιγμή υπήρξαν οι εφιάλτες και οι ανίκανοι) την οδηγήσαμε σε ήττες και συμφορές. Δεν μας εκδικείται λοιπόν η Ιστορία, μόνοι μας βγάλαμε τα μάτια μας. Αντίθετα πάμπολλες άλλες φορές που δείξαμε ομοψυχία και πίστη αποδείξαμε περίτρανα την πραγματική μας αξία και δοξάσαμε την Πατρίδα μας.  Δεν απομένει, λοιπόν, τίποτε άλλο να κάνουμε,  παρά να διδαχτούμε από τα μεγάλα λάθη του παρελθόντος και να μιμηθούμε τους αρχαίους Έλληνας στο φρόνημα, στο πνεύμα και στη δημιουργικότητα. Τότε ίσως να βρούμε  το δρόμο μας, να ξεπεράσουμε τις οποιεσδήποτε δυσκολίες και να πρωταγωνιστήσουμε και πάλι στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

                                                   17-01-2014                                                         G.D.                            

Προσθήκες  Χωρίς ελευθερία τι θα ήσουνα, ω Ελλάδα! Χωρίς εσένα Ελλάδα, τι θα ο κόσμος!¨
Τι λαχταρώ ποίηση, θέατρο, επιστήμη,φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, Ιατρική, δημοκρατία, ισονομία, ισοπολιτεία, ό,τι και αν αναζητώ μπροστάρης είσαι εσύ και αξεπέραστος. (Σίλλερ)

                 

Η Εικονική αλήθεια.

Τι βλέπουνε τα μάτια μου και τι ακούν τα αυτιά μου;

Μου είναι αδύνατον όλα να τα πιστέψω.

Κι ακόμα ακούω και βλέπω  μια χαρά.

Κι αν πίστευα  σ’ αυτά που βλέπω και  ακούω, 

πρέπει να αμφιβάλλω, αν σωστά και δίκαια

συνέβηκαν. Γιατί κατά πως λένε:

Την αλήθεια την κρύβουν με  υπονοούμενα,

με υποκρισία  καλύπτουν τη σκοπιμότητα

και με έωλα επιχειρήματα το συμφέρον τους.

Χωρίς αμφιβολία έχουν τα μέσα και τους τρόπους

αυτά να τα πετύχουν.

Τη φωνή και την εικόνα σου εύκολα μπορούνε να αλλοιώσουν..

Την μια  φωνή  μπορούν να  την  ντουμπλάρουν.

Την εικόνα την παλιά, ως νέα την πασάρουν

και τη φωτογραφία σου μπορούν να ρετουσάρουν.

Ό,τι  βλέπεις και ό,τι ακούς τυφλά μην το πιστεύεις,

αν πρώτα δε σιγουρευτείς

πως είναι γνήσιο κι όχι νοθευμένο.

Πείτε μου δύσπιστο, πείτε μου άπιστο Θωμά,

μα πρώτα  αποδείξτε μου πως είναι όλα αληθινά

κι όχι παραλλαγμένα.

                                                                Θες/νικη 16-11-02

Ο ΧΑΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ.

 Γεωργίου Αθ. Δαλαμάγκα.

                Ο όρος αυτός αναφέρεται στο Χαλασμό που έγινε στα χωριά της Χερσονήσου της Κασσάνδρας  από τους Τούρκους το 1821. Η λέξη Χαλασμός περιγράφει στην κυριολεξία τα τραγικά γεγονότα που συνέβηκαν τότε στην Κασσάνδρα και για το λόγο αυτό καθιερώθηκε από την παράδοση και δεν αλλοιώθηκε από την ιστορία. Για παρόμοια νεότερα γεγονότα χρησιμοποιήθηκε ο όρος ολοκαύτωμα. Ο Χαλασμός της Κασσάνδρας (λέγεται και μεγάλος Χαλασμός) σημαίνει την ανελέητη σφαγή των κατοίκων της Κασσάνδρας, την κλοπή και την αρπαγή των  περιουσιών τους, τον εξανδραποδισμό μεγάλου αριθμού γυναικών και νεαρών παιδιών, την πυρπόληση εκκλησιών, το κάψιμο των σπιτιών και τη λεηλασία και την καταστροφή όλων των μετοχιών της χερσονήσου.

                Τα άγρια ένστικτα και η  καταστροφική μανία του εχθρού εκδηλώθηκαν ύστερα από την ήττα των λίγων Ηρωικών Κασσανδρινών, που πάνω από πέντε  μήνες αμύνονταν σθεναρά στον ισθμό της σημερινής Ποτίδαιας. Εκεί, πίσω από τα κατάλοιπα των τειχών της αρχαίας Ποτίδαιας, οχυρώθηκαν 300-400 Κασσανδρινοί αγωνιστές και ως άλλοι Σπαρτιάτες μετέτρεψαν τα στενά σε Θερμοπύλες και πολέμησαν για του Χριστού την πίστη την αγία και την ελευθερία. Είχαν λίγα μέσα στη διάθεσή τους και ελάχιστη βοήθεια από την υπόλοιπη επαναστατημένη Ελλάδα και όμως το ηθικό τους παρέμεινε ακμαίο ως την τελευταία στιγμή και δεν θα έχαναν τον αγώνα, αν ο εχθρός δεν κατάφερνε να τους περικυκλώσει, περνώντας πίσω από τη γραμμή της άμυνάς τους,  χρησιμοποιώντας το στενότερο και αβαθέστερο σημείο του θαλάσσιου περάσματος, ίσως μετά από προδοτική ενέργεια. Το θαλάσσιο αυτό πέρασμα ένωνε το Θερμαϊκό κόλπο με τον  Τορωναίο  κόλπο. Στην πραγματικότητα ήταν ένα  μεγάλο χαντάκι που το έσκαψαν με τα ίδια τους τα χέρια οι Κασσανδρινοί μαχητές λίγες μέρες ύστερα από την μάχη των Βασιλικών,  (στις δεκατρείς Ιουνίου του 1821), όπου νικήθηκαν οι Χαλκιδικιώτες που είχαν  επαναστατήσει από τις 17 Μαΐου του ίδιου χρόνου. Στην μάχη εκείνη έπεσαν μαχόμενοι  ηρωικά ο Καπετάν Χάψας (ως άλλος Λεωνίδας ή Αθ, Διάκος) και τα παλικάρια του.  Ύστερα από αυτό οι μαχητές που διασώθηκαν, όπως και πλήθος από γυναικόπαιδα υποχώρησαν και πήγαν στην Κασσάνδρα. Οι πρόκριτοι και οι καπεταναίοι (οι Ιωάννης Χατζηχριστοδούλου, ο Αναγνώστης Γεωργίου, ο Δ. Ιωάννου, ο Μιχαλάκης, ο καπ. Μανώλης Ιωάννου, ο καπ. Γ. Καμπούρης, ο καπ.Ι. Γεωργίου,   ο καπ.  Κ. Καρατάσιος, ο καπ.  Αθ. Κάψας,  και άλλοι) προέβλεψαν πως ο Μπαϊράμ  πασάς με το πολυάριθμο ασκέρι του  θα επιτίθονταν και στην Κασσάνδρα. Και για το λόγο αυτό έσκαψαν το χαντάκι  για να  αποτελέσει ένα σοβαρό εμπόδιο στις επιθέσεις του εχθρού. Η αργοπορία των Τούρκων, οι οποίοι ασχολήθηκαν για κάμποσες μέρες με τις λεηλασίες, τους διωγμούς και τις πυρπολήσεις όλων των χωριών της Χαλκιδικής, τους έδωσε το χρόνο να προφτάσουν να ανοίξουν το χαντάκι, όπως το είχαν σχεδιάσει και αποφασίσει.  Πράγματι εκεί αντιμετώπισαν με μεγάλη γενναιότητα και αυταπάρνηση όλες τις επιθέσεις του εχθρού και άντεξαν έως τις δεκατέσσερις του Νοεμβρίου, οπότε έπεσε απέναντι στα πολυάριθμα και άγρια στίφη του εχθρού. Η παράδοση έχει διασώσει την μεγαλειώδη αντοχή των αγωνιστών και την τεράστια δυσκολία που συνάντησε εκεί ο εχθρός με το Δημώδες  που λέει:  Ιφτά πασάδις πολιμούν την έρμη την Κασσάνδρα. Κανένας δεν την πάτισι, κανένας δεν την πήρι. Λουμπούτ πασάς την πάτησι, Λουμπούτ πασάς την πήρι…

                Πράγματι, είχε λυσσάξει ο Σουλτάνος με την σθεναρή, την απίστευτη αντοχή των Κασσανδρινών αγωνιστών και άλλαζε τον έναν  πασά του ύστερα από τον άλλον, ώσπου να πετύχει την πτώση της αντίστασής τους. Το πέτυχε με τον αιμοσταγή Μεχμετ Εμιν ή Εμπού  Λουμπούτ πασά.

                Η μέρα της ήττας εκείνης, η δεκάτη Τετάρτη Νοεμβρίου, ύστερα από επίμονες ενέργειες των σύγχρονων Χαλκιδικιωτών, καθιερώθηκε ως τοπική εθνική γιορτή ολόκληρης της Κασσάνδρας. Γιορτάζεται κάθε χρόνο στην Ποτίδαια. Η μέρα αυτή όμως δεν είναι αφιερωμένη αποκλειστικά στην πτώση της αντίστασης και την ήττα των ηρωικών αγωνιστών στις Πόρτες, κυρίως είναι αφιερωμένη στο Χαλασμό της Κασσάνδρας που ακολούθησε.   Ο Λουμπουτ πασάς, ύστερα από τη δύσκολη, αγωνιώδη και με μεγάλες απώλειες νίκη του, άφησε ανεξέλεγκτο, όπως το είχε υποσχεθεί, το άγριο ασκέρι του να κλέβει, να λεηλατεί, να σκοτώνει και να καίει τα σπίτια των χριστιανών. Μεγάλες μάχες και σφαγές έλαβαν χώρα στο χωριό Πίνακας, σε τοποθεσίες γύρω από τη Βάλτα (στην Πάνω χώρα και τα Φλωραίηκα), στα Παζαράκια και στις παραλίες,  Σωλήνα,  Ποσείδι και  Χρούσω, όπου πανικόβλητο είχε τρέξει το πλήθος να προφτάσει να μπει στα ελάχιστα πλοία για να σωθεί. Και η παράδοση λέει:  Τ’ έχεις καημένε κόρακα και σκούζεις και φωνάζεις, μην εδιψάς για αίματα, μην εδιψάς για  λάσια; Πέρασε απ’ τα Κύψελα κι απ’ την Απάνω  Χώρα και σύρε στο Παλαίκαστρο. Εκεί ‘ναι τα αίματα, εκεί ‘ναι και τα λάσια. Και το άλλο: Κακό μεγάλο έγινε στη Χρούσω της Παλλήνης, κακό μεγάλο  έγινε, καταστροφή μεγάλη, κλαίγαν μανάδες για παιδιά και τα παιδιά για μάνες. Ασφαλώς δεν διασώθηκαν μόνο αυτά, αλλά και πολλά άλλα, που δεν χωρούν στον περιορισμένο αυτό χώρο.

                Δεκατρία χωριά και δεκαέξι  μετόχια λεηλατήθηκαν και στη συνέχεια κάηκαν ολοσχερώς. Ο εχθρός όπου εύρισκε ζωντανούς τους σκότωνε, αν ήταν άρρωστοι και υπερήλικες, αν όμως ήταν νέοι ή νέες τους αιχμαλώτιζε. Δεν σεβάστηκαν ούτε τις εκκλησίες.  Έκαψαν την εκκλησία, της Βάλτας, της  Καλάνδρας και του Πολύχρονου μαζί με τους κατοίκους των χωριών, που είχαν μπει στην εκκλησία, ελπίζοντας να σωθούν. Όσοι κάτοικοι σώθηκαν πήγαν στο Άγιο Όρος, στα νησιά των Βόρειων Σποράδων, στην Εύβοια και στην Ηπειρωτική Ελλάδα. Το ολοκαύτωμα είχε ολοκληρωθεί. Για μήνες καπνοί  ανέβαιναν  στον ουρανό της από τα καμένα, ως θυμίαμα για  τη θυσία των κατοίκων της, και για χρόνια τα μόνα  ζωντανά  που υπήρχαν εκεί ήταν τα κοράκια, οι σαύρες και τα φίδια.  Η όμορφη και εύφορη Κασσάνδρα έμεινε ακαλλιέργητη και έρημη για έξι περίπου χρόνια. Τότε ο Σουλτάνος, για να μπορεί να εισπράττει πάλι  φόρους,  επέτρεψε με φιρμάνι (που υπέγραψε στις 25 Ιουλίου 1827) να επιστρέψουν  οι κάτοικοί της και να καλλιεργούν πάλι τα χωράφια τους.

                Αυτός ήταν σε γενικές γραμμές ο Μεγάλος Χαλασμός της Κασσάνδρας το 1821. Η αντίσταση των Κασσανδρινών και γενικά η επανάσταση της Χαλκιδικής, είχε απασχολήσει τον τουρκικό στρατό στη Βόρεια Ελλάδα για έξι μήνες και είχε ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση της καθόδου του στην Νότια Ελλάδα, όπου είχε ανάψει για τα καλά η επανάσταση. Δυστυχώς αυτή η μεγάλη προσφορά των Κασσανδρινών, δεν είχε ανάλογη αναγνώριση  από την Ελληνική Ιστορία. Ακόμη και ιστορικά συγγράμματα που εκδίδονται στις μέρες μας δεν αναφέρονται σ’ αυτή τη μεγάλη θυσία και προσφορά των προγόνων μας, ενώ αναφέρουν και εμείς βέβαια αναγνωρίζουμε, τις θυσίες των Ελλήνων στα Ψαρά, στη Χίο, στην Κάσο, στο Σούλι, στο Μεσολόγγι και σε ολόκληρη την επαναστατημένη Ελλάδα. Δεν ήταν ισάξια προς τις θυσίες εκείνων, η θυσία των Κασσανδρινών;